Anafilaksja (reakcja anafilaktyczna) to rodzaj reakcji alergicznej typu natychmiastowego, która ma miejsce po ponownym zetknięciu się organizmu z tym co powoduje reakcję alergiczną. Jest ona spowodowana przez szybkie uwalnianie mediatorów preformowanych i wytwarzanych m.in. histaminy i przeciwciał IgE z komórek tucznych i bazofili, co wzbudza odpowiedź narządów docelowych. Reakcja ta może dotyczyć niemal każdego narządu, chociaż najczęstsze są reakcje ze strony skóry, płuc, przewodu pokarmowego i układu krążenia. Ciężkość anafilaksji jest różna. Od średnio-ciężkiej pokrzywki czy obrzęku aż do wstrząsu anafilaktycznego, czyli głębokich zaburzeń: niewydolności krążenia i oddychania, co może prowadzić do śmierci.

Objawy występują zwykle po kilku (kilkunastu) minutach od kontaktu z alergenem. Reakcje występujące do 20 minut od kontaktu z antygenem są najbardziej ciężkie. Reakcje alergiczne mogą mieć powtórny przebieg po 6-12 godzinach od pierwszej reakcji i mogą następujący przebieg:
- reakcja miejscowa: zmiany ograniczone w miejscu kontaktu z alergenem, takie jak rumień, obrzęk;
- lekka reakcja ogólna: zmiany skórne rozsiane, takie jak świąd, pokrzywka, rumień, wyciek z nosa,
   łzawienie,  dysfonia, niepokój, ból głowy; 
- nasilona reakcja ogólna: reakcje skórne , hipotonia, tachykardia, arytmia, duszność, objawy
  dyspepsji (nudności, wymioty, biegunka), odczuwanie lęku,
- groźna reakcja ogólna: objawy wstrząsu anafilaktycznego
– ciężka hipotonia, obrzęk krtani, bronchospaz  (skurcz oskrzeli) prowadzący do asfikcji,
   zaburzenia świadomości, ostra dyspepsja;
- niewydolność narządowa – niewydolność krążeniowa prowadząca do zatrzymania oddechu.